Ճանապարհատրանսպորտային պատահարից հետո վարորդի պարտականությունները կախված են նրանից՝ վնասվել է միայն գույք, թե կան մահացածներ կամ վիրավորներ։ Գույքային վնասի դեպքում, եթե վարորդների միջև վեճ կա կամ նրանք պատահարը ձևակերպում են ինքնուրույն, մեքենան, որոշ բացառություններով, պետք է տեղափոխել պատահարի պահից ոչ ուշ, քան 15 րոպեի ընթացքում, իսկ պահանջը չկատարելու համար տուգանքը 30 000 դրամ է։ Եթե կան վիրավորներ, վարորդը պետք է օգնի տուժածներին և սպասի ոստիկանությանը, իսկ վիրավորին անօգնական թողնելը կարող է որակվել որպես հանցանք։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, վարորդի պարտականությունները սահմանված են «Ճանապարհային երթևեկության անվտանգության ապահովման մասին» օրենքի 24-րդ հոդվածով, տուգանքը՝ Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 31.1-ին մասով, իսկ քրեական պատասխանատվությունը՝ Քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածով։
Ի՞նչ պետք է անել ցանկացած վթարից անմիջապես հետո
24-րդ հոդվածի 2-րդ մասի «դ» կետով վարորդը պարտավոր է անմիջապես կանգնեցնել և (կամ) չտեղաշարժել մեքենան, միացնել վթարային լուսային ազդանշանը, տեղադրել «Վթարային կանգառ» նշանը, չտեղաշարժել պատահարի հետ կապված առարկաները, չփոխել մեքենաների դիրքը և չվնասել ու չձևափոխել հետքերը։ Այնուհետև վարորդը գործում է նույն հոդվածի 4-րդ կամ 4.1-ին մասով՝ կախված պատահարի հետևանքներից։
Եթե վնասվել է միայն գույքը, և վեճ կա կամ ինքնուրույն ձևակերպումը հնարավոր չէ
Եթե վարորդների միջև տարաձայնություն կա, կամ պատահարը չի համապատասխանում ԱՊՊԱ համաձայնեցված հայտարարագրի պայմաններին, 24-րդ հոդվածի 4.1-ին մասի 1-ին կետով վարորդը պարտավոր է՝
- տեղի ունեցածի մասին հայտնել ոստիկանությանը,
- մինչև ոստիկանության ժամանելը լուսանկարել և տեսագրել մեքենաների դիրքը, հետքերը, առարկաները և վնասվածքները,
- պատահարի պահից ոչ ուշ, քան 15 րոպեի ընթացքում մեքենաները տեղափոխել երթևեկությանը խոչընդոտ չստեղծող տեղ,
- սպասել ոստիկանության կամ այլ իրավասու մարմնի ներկայանալուն։
Այս դեպքում օրենքը երկու բացառություն է նախատեսում. մեքենան կարելի է չտեղափոխել, եթե այն պատահարի հետևանքով ունի այնպիսի անսարքություն, որի դեպքում դրա շահագործումն արգելվում է կամ անհնար է, կամ եթե պատահարը տեղի է ունեցել երթևեկությանը խոչընդոտ չստեղծող հատվածում։
Իսկ եթե վեճ չկա՞
Եթե տարաձայնություն չկա, վարորդները պարտավոր չեն ոստիկանությանը հայտնել և ունեն երկու տարբերակ։ Եթե պատահարը համապատասխանում է համաձայնեցված հայտարարագրի պայմաններին, նրանք կարող են այն ինքնուրույն ձևակերպել, և այս դեպքում մեքենաները պետք է հանել պատահարի վայրից պատահարի պահից ոչ ուշ, քան 15 րոպեի ընթացքում։
Եթե վնասվել են միայն մասնակիցների մեքենաները կամ այլ գույքը, և ոչ ոք պահանջ ներկայացնելու ցանկություն չունի, վարորդները կարող են պատահարն ընդհանրապես չձևակերպել։ Այս տարբերակի համար օրենքում 15 րոպեի ժամկետ ուղղակիորեն նշված չէ։
24-րդ հոդվածի 4.2-րդ մասով, եթե այս երկու դեպքում վարորդներից մեկը հետագայում ոստիկանություն դիմում կամ հաղորդում է ներկայացնում, որևէ վարույթ չի իրականացվում, և դիմումը կամ հաղորդումը թողնվում են անհետևանք։
Որքա՞ն է տուգանքը
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 31.1-ին մասով 24-րդ հոդվածով նախատեսված դեպքերում 15 րոպեի ընթացքում պատահարի վայրը չթողնելը և մեքենան չտեղափոխելը առաջացնում է տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեսնապատիկի չափով։ Այս օրենսգրքում որպես հաշվարկային հիմք կիրառվում է 1000 դրամը, ուստի տուգանքը 30 000 դրամ է։
Այս մասի գործող ձևակերպումը սահմանվել է 2026 թվականի հուլիսի 3-ի ՀՕ-406-Ն օրենքով, որն ուժի մեջ է մտել 2026 թվականի օգոստոսի վերջին։
Իսկ եթե կան վիրավորնե՞ր
Եթե պատահարի հետևանքով մարդիկ են մահացել կամ վիրավորվել, գործում է 24-րդ հոդվածի 4-րդ մասը, որում մեքենան տեղափոխելու ժամկետ չկա։ Վարորդը պարտավոր է ձեռնարկել անհրաժեշտ միջոցներ տուժածներին առաջին օգնություն ցույց տալու համար, կանչել շտապ բժշկական օգնություն, պատահարի մասին հայտնել ոստիկանություն, ձեռնարկել հնարավոր միջոցներ պատահարի վայրի շրջանցումը կազմակերպելու համար և սպասել ոստիկանության կամ այլ իրավասու մարմնի ներկայանալուն։
Ծայրահեղ դեպքերում տուժածին պետք է ուղարկել համընթաց շարժվող մեքենայով, իսկ եթե դա անհնար է՝ իր մեքենայով տեղափոխել մոտակա բժշկական կազմակերպություն, այնտեղ հայտնել իր անունը, ազգանունը և մեքենայի համարանիշը և վերադառնալ պատահարի վայր։
Ի՞նչ է սպառնում վիրավորին թողնելու համար
Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքի 124-րդ հոդվածում պատահարի վայրը լքելու կամ տուժածին չօգնելու համար առանձին տուգանք նախատեսված չէ։ Նույն հոդվածի 29-րդ մասով վթարային ազդանշանի կամ «Վթարային կանգառ» նշանի կիրառման կանոնները խախտելու համար տուգանքը 5000 դրամ է, սակայն այն չի վերաբերում տուժածին չօգնելուն։
Վիրավորին թողնելու դեպքում կարող է կիրառվել Քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածը՝ «Վտանգի մեջ թողնելը»։ Հոդվածի 2-րդ մասով պատժվում է կյանքի կամ առողջության համար վտանգավոր վիճակում գտնվող և ինքնապահպանության հնարավորությունից զրկված անձին անօգնական թողնելը, եթե հանցավորն օգնելու իրական հնարավորություն է ունեցել և ինքն է նրան դրել այդ վիճակում՝ առանց սպանելու կամ վնաս պատճառելու դիտավորության։ Պատիժը տուգանքն է՝ առավելագույնը քսանապատիկի չափով, կամ 80-ից 150 ժամ հանրային աշխատանքները, կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելը՝ առավելագույնը 3 տարով, կամ ազատության սահմանափակումը՝ առավելագույնը 2 տարով։
Եթե արարքը կատարվել է, օրինակ, հղի կնոջ կամ անչափահասի նկատմամբ, պատիժն ավելի խիստ է՝ տուգանք քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, 150-ից 270 ժամ հանրային աշխատանքներ, որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում 3-ից 7 տարով, ազատության սահմանափակում առավելագույնը 3 տարով կամ կարճաժամկետ ազատազրկում մեկից երկու ամիս ժամկետով։ Վերջնական որակումը կախված է կոնկրետ փաստերից։
Վթարից հետո խմել նույնպես չի կարելի. 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասի «ը» կետով վարորդին արգելվում է պատահարից հետո մինչև սթափության վիճակի զննությունն օգտագործել ալկոհոլային խմիչքներ կամ հոգեմետ միջոցներ։
Ամփոփելով՝ ցանկացած վթարից հետո վարորդը պարտավոր է կանգնել, միացնել վթարային ազդանշանը և չփոխել մեքենաների դիրքն ու հետքերը, միայն գույքային վնասի դեպքում վեճի կամ ինքնուրույն ձևակերպման ժամանակ մեքենան, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի, պետք է տեղափոխել 15 րոպեում, հակառակ դեպքում տուգանքը 30 000 դրամ է, իսկ մահացածների կամ վիրավորների դեպքում պետք է օգնել տուժածին և սպասել ոստիկանությանը, և վիրավորին անօգնական թողնելը կարող է հանգեցնել քրեական պատասխանատվության, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։