Այսօր հայկական դրոշի օրն է. Ո՞վ է ՀՀ դրոշի հեղինակը

Հունիսի 15-ը Հայաստանի Հանրապետության Պետական դրոշի օրն է։ Մեր պետականության ամենախոսուն խորհրդանիշը՝ հայկական եռագույնը, ունի հարուստ և դրամատիկ պատմություն։ Այն ոչ միայն անկախության խորհրդանիշն է, այլև մեր ժողովրդի անցյալի, ներկայի ու ապագայի կամուրջը։

Ներկայացնում ենք մեր կարևորագույն պետական խորհրդանիշի ստեղծման պատմությունը, հեղինակներին և այն պատմական ուղին, որն անցել է հայոց եռագույնը։

Ո՞վ է հայկական դրոշի հեղինակը

Ժամանակակից եռագույնի ստեղծումն ու ընտրությունը կապված է Հայաստանի Առաջին Հանրապետության (1918-1920 թթ.) հետ։

Երբ 1918 թվականին Մայիսյան հերոսամարտերից հետո Հայաստանը հռչակեց իր անկախությունը, օրակարգում հայտնվեց պետական խորհրդանիշների հարցը։ Դրոշի ձևավորման և գույների ընտրության հարցում հսկայական դեր է խաղացել ականավոր նկարիչ, ճարտարապետ և ազգային գործիչ Մարտիրոս Սարյանը, ինչպես նաև ժամանակի հայ մտավորականությունն ու կառավարությունը (մասնավորապես՝ վարչապետ Հովհաննես Քաջազնունին և արդարադատության նախարար Սիրական Տիգրանյանը)։

Սկզբնական շրջանում քննարկվում էին տարբեր տարբերակներ, այդ թվում՝ ծիածանագույն դրոշը (առաջարկված Մարտիրոս Սարյանի կողմից), սակայն ի վերջո ընտրվեց հայկական Ռուբինյանների թագավորության վերջին շրջանի դրոշի գույների համադրությունը՝ կարմիր, կապույտ և դեղին։

Պատմական փաստ. Քանի որ դեղինը տեքստիլ արդյունաբերության մեջ այդ տարիներին դժվար էր ստացվում և արագ գունաթափվում էր, որոշվեց դեղինը փոխարինել նարնջագույնով (ծիրանագույնով)։ Այսպիսով, 1918 թվականի հուլիսին Հայաստանի խորհուրդն ընդունեց կարմիր, կապույտ, նարնջագույն եռագույնը։

Ի՞նչ պատմական ճանապարհ է անցել եռագույնը

Հայոց դրոշի ուղին եղել է բարդ՝ լի վերելքներով ու արգելքներով.

• 1918–1920 թթ. (Առաջին Հանրապետություն): Եռագույնը ծածանվեց որպես ինքնիշխան պետության խորհրդանիշ մինչև Հայաստանի խորհրդայնացումը։

• Խորհրդային շրջան (1920–1990 թթ.): Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո եռագույնն արգելվեց։ Այն դիտվում էր որպես հակախորհրդային խորհրդանիշ, սակայն շարունակում էր պահպանվել և հարգվել Սփյուռքում՝ մնալով հայության միասնության և ազատության հույսի գլխավոր դրոշակիրը։

• 1990 թ. (Վերածնունդ): 1990 թվականի օգոստոսի 24-ին, երբ Գերագույն խորհուրդն ընդունեց «Հայաստանի անկախության մասին հռչակագիրը», եռագույնը կրկին վերականգնվեց որպես պետական դրոշ։

• 2006 թ. (Օրենսդրական ամրագրում): 2006 թվականի հունիսի 15-ին ընդունվեց «ՀՀ պետական դրոշի մասին» նոր օրենքը, որով էլ հենց այդ օրը պաշտոնապես հռչակվեց որպես Պետական դրոշի օր։

Գույների պաշտոնական նշանակությունը

Ըստ ՀՀ Սահմանադրության՝ դրոշի երեք գույներն ունեն հետևյալ նշանակությունը.

• Կարմիրը խորհրդանշում է Հայկական լեռնաշխարհը, հայ ժողովրդի մշտական պայքարը գոյատևման, քրիստոնեական հավատքի, Հայաստանի անկախության և ազատության համար։

• Կապույտը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի ապրելու կամքը խաղաղ երկնքի ներքո։

• Նարնջագույնը (ծիրանագույնը) խորհրդանշում է հայ ժողովրդի տաղանդաշատությունը և աշխատասիրությունը։

Այսօր հայկական եռագույնը ծածանվում է ոչ միայն Հայաստանի պետական կառույցների վրա, այլև աշխարհի տարբեր անկյուններում՝ իբրև հայության հպարտության, տոկունության և անկոտրում ոգու վկայություն։