Եթե կենսաթոշակ ստանալու իրավունք չունեք, 65 տարին լրանալուց հետո կարող եք ստանալ ծերության նպաստ, որը նշանակվում է ցմահ։ 2026 թվականի ապրիլի 1-ից նպաստի ամսական չափը 46 000 դրամ է։ Եթե դիմեք 65 տարին լրանալուց հետո երեք ամսվա ընթացքում, նպաստը կնշանակվի 65 տարին լրանալու օրվանից, իսկ ավելի ուշ դիմելու դեպքում՝ դիմելու օրվանից։
Ինչպես տեղեկացնում է Iravaban.net-ը, ծերության նպաստի իրավունքը և դրա նշանակման կարգը սահմանված են «Պետական նպաստների մասին» օրենքի 29-35-րդ հոդվածներով։
Ո՞վ կարող է ստանալ
Օրենքի 29-րդ հոդվածի համաձայն՝ ծերության նպաստի իրավունք ունի կենսաթոշակ ստանալու իրավունք չունեցող անձը՝ 65 տարին լրանալու դեպքում։
«Պետական կենսաթոշակների մասին» օրենքի համաձայն՝ տարիքային կենսաթոշակի իրավունք ունի 63 տարին լրացած և առնվազն 10 տարվա ստաժ ունեցող անձը։ Այսինքն՝ եթե ստաժը 10 տարուց պակաս է, և կենսաթոշակի այլ իրավունք չունեք, 65 տարեկանից կարող եք դիմել ծերության նպաստի համար։
Եթե անձն ունի ծերության, հաշմանդամության և կերակրողին կորցնելու դեպքում նպաստներից մեկից ավելիի իրավունք, նա ստանում է դրանցից մեկը՝ իր ընտրությամբ։ Սոցիալական պաշտպանության հաստատությունում բնակվող անձին ծերության նպաստ չի նշանակվում և չի վճարվում։
Որքա՞ն է նպաստը
2026 թվականի ապրիլի 1-ից ծերության նպաստը 36 000 դրամից դարձել է 46 000 դրամ։ Նույնքան է նաև նվազագույն կենսաթոշակը։
Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությունը հանրային քննարկման է ներկայացրել կառավարության որոշման նախագիծ, որով նախատեսվում է 2027 թվականի հունվարի 1-ից ծերության նպաստը սահմանել 47 000 դրամ։ Նախագծի քննարկումը տևում է մինչև 2026 թվականի հոկտեմբերի 19-ը, և այն դեռ ընդունված չէ։
Ե՞րբ դիմել, որ գումար չկորցնեք
Դիմել կարելի է ցանկացած ժամանակ, սակայն ժամկետից է կախված, թե որ օրվանից կնշանակվի նպաստը։ Օրենքի 32.1-ին հոդվածի համաձայն՝ նպաստը նշանակվում է 65 տարին լրանալու օրվանից, եթե դիմումը ներկայացվել է այդ օրվանից հետո երեք ամսվա ընթացքում։ Ավելի ուշ դիմելու դեպքում նպաստը նշանակվում է դիմելու օրվանից։
Օրինակ՝ եթե 65 տարին լրացել է մարտի 1-ին, և դիմել եք մայիսին, նպաստը կնշանակվի մարտի 1-ից։ Եթե դիմեք օգոստոսի 1-ին, նպաստը կնշանակվի օգոստոսի 1-ից, իսկ մարտից հուլիս ընկած 5 ամիսների համար նպաստ չի նշանակվի։ Ամսական 46 000 դրամի հաշվարկով դա 230 000 դրամ է։
Ինչպե՞ս և որտե՞ղ դիմել
Դիմումը ներկայացվում է անձամբ՝ միասնական սոցիալական ծառայության այն տարածքային կենտրոն, որը սպասարկում է բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառված ձեր բնակության հասցեն։ Դիմումին կից ներկայացվող փաստաթղթերի ցանկը սահմանում է կառավարությունը։
Եթե դիմումին կից ոչ բոլոր փաստաթղթերն եք ներկայացրել, և պակասողները ներկայացնեք հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում, դիմելու օր կհամարվի դիմումի սկզբնական ներկայացման օրը։
Տարածքային կենտրոնը 10 աշխատանքային օրվա ընթացքում ստուգում է տվյալները և որոշում է նպաստ նշանակել կամ մերժել։ Մերժման դեպքում դիմողը գրավոր ծանուցվում է հինգ աշխատանքային օրվա ընթացքում։
Ե՞րբ կարող է նպաստը դադարեցվել
Օրենքի 33-րդ հոդվածը սահմանում է նպաստի դադարեցման դեպքերը, այդ թվում՝
- եթե նպաստը 12 ամիս անընդմեջ չի վճարվել նպաստառուին կամ նրա փոխարեն այն ստանալու իրավունք ունեցող անձին,
- եթե նպաստառուին նշանակվել է կենսաթոշակ,
- եթե նպաստառուն դադարեցրել է Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիությունը,
- եթե երկքաղաքացի նպաստառուն մշտապես կամ առավելապես բնակություն է հաստատել օտարերկրյա պետությունում (բնակչության պետական ռեգիստրում հաշվառվել է օտարերկրյա հասցեով) կամ դուրս է եկել Հայաստանում բնակության վայրի հաշվառումից։
Եթե նպաստը դադարեցվել է 12 ամիս անընդմեջ չվճարվելու պատճառով, այն վերականգնվում է գրավոր դիմելու և անհրաժեշտ փաստաթղթերն անձամբ ներկայացնելու ամսվան հաջորդող ամսվա 1-ից։
Իսկ նպաստառուի մահվա՞ն դեպքում
Չվճարված նպաստի գումարը վճարվում է մահացածի ամուսնուն կամ 14 և բարձր տարիքի անչափահաս երեխային՝ անկախ նրանից, թե նրանք հաշվառված են եղել նպաստառուի հետ նույն հասցեում, թե ոչ, իսկ ընտանիքի այլ անդամին՝ եթե նա մահվան օրվա դրությամբ հաշվառված է եղել նպաստառուի հետ նույն հասցեում։ Դրա համար դիմումը և անհրաժեշտ փաստաթղթերը պետք է ներկայացնել մահվանից հետո վեց ամսվա ընթացքում, այլապես գումարը ենթակա է ժառանգման։
Հուղարկավորությունը կատարած անձին նշանակվում է թաղման նպաստ, եթե հուղարկավորությունը կատարվել է Հայաստանում կամ նպաստառուն մահացել է Հայաստանում, և գրավոր դիմումը ու անհրաժեշտ փաստաթղթերը ներկայացվել են մահվանից հետո վեց ամսվա ընթացքում։ Թաղման նպաստի չափը սահմանում է կառավարությունը։
Ամփոփում
Ամփոփելով՝ կենսաթոշակ ստանալու իրավունք չունեցող անձը 65 տարեկանից կարող է ստանալ ցմահ ծերության նպաստ, որի չափը 2026 թվականի ապրիլի 1-ից 46 000 դրամ է, դիմումը ներկայացվում է անձամբ՝ բնակության հասցեն սպասարկող տարածքային կենտրոն, և եթե այն ներկայացվի 65 տարին լրանալուց հետո երեք ամսվա ընթացքում, նպաստը կնշանակվի 65 տարին լրանալու օրվանից, իսկ ավելի ուշ դիմելու դեպքում՝ դիմելու օրվանից, – տեղեկացնում է Iravaban.net-ը։
Ծանուցում. սույն նյութը պատրաստված է միայն իրավական իրազեկման նպատակով և չի հանդիսանում իրավաբանական խորհրդատվություն։