Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ Մուրադ Հասրաթյանը

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամից տեղեկանում ենք՝ կյանքից հեռացել է ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ, ճարտարապետության դոկտոր, պրոֆեսոր Մուրադ Հասրաթյանը՝ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ, Հայաստանի պատմության թանգարանի տնօրեն Մորուս Հասրաթյանի որդին:

Մուրադ Հասրաթյանը ծնվել է 1935 թվականի հունիսի 20-ին Երևանում:

1958 թվականին գերազանցության դիպլոմով ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ ստանալով «ճարտարապետի» որակավորում։

Որպես ավագ ճարտարապետ՝ 1958 թվականին աշխատանքի է անցել նորաբաց Երևաննախագիծ ինստիտուտի Գևորգ Թամանյանի արվեստանոցում։

Նրա նախագծերով Երևանում կառուցվել են բնակելի և վարչական շենքեր, դպրոցներ, Շիրվանզադեի անվան թիվ 21 դպրոցը, նախագծել է Լուկաշինի անվան սովտնտեսության և Քանաքեռ-ՀԷԿ-ի բնակելի ավանների հատակագծերը։

2003 թվականին Մ. Հասրաթյանը ստացել է «Ճարտարապետություն» մասնագիտությամբ պրոֆեսորի գիտական կոչում:

Չափագրել է շուրջ 150 հուշարձան։

Մ. Հասրաթյանն ուսումնասիրել և չափագրել է հայկական գաղթօջախների հուշարձանները, մասնավորապես, Թիֆլիսի հայկական եկեղեցիները և ուսումնասիրության արդյունքները հրատարակել ռուսերեն և ֆրանսերեն։

1964 թվականին նա առաջին անգամ այցելել է Ղարաբաղ՝ դառնալով ոչ միայն ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտից ԼՂ այցելած, այլև պատմական Հայաստանի այդ նահանգի ճարտարապետության առաջին հայ պատմաբանը։

Առաջին անգամ չափագրել է Լեռնային Ղարաբաղի տարածքի հայկական միջնադարյան ճարտարապետության արժեքավոր հուշարձանախմբեր Ամարասի վանքը, Դադիվանքը, Խաթրավանքը, Գանձասարի վանքը, Գտչավանքը, բազմաթիվ եկեղեցիներ, այդ թվում՝ Շուշիի նշանավոր Ղազանչեցոց տաճարը։

Առաջինն ուսումնասիրել ու գիտական շրջանառության մեջ է դրել Տաշիրի միանավ, Դդմաշենի, Սարակապի վաղ միջնադարյան հուշարձանները, հետազոտել հայ-բյուզանդական, հայ-վրացական, հայ-իրանական ճարտարապետական առնչությունները:

Նախիջևանում Մ. Հասրաթյանը չափագրել, վերլուծել և գիտական շրջանառության մեջ է դրել բազմաթիվ հուշարձաններ, որոնց թվում Աստապատի Կարմիր վանքը, որը հետագայում ավերվեց Նախիջևանի նոր «տերերի» կողմից և այժմ իր գոյությունը պահպանում է միայն Մ. Հասրաթյանի չափագրություններում և նկարագրություններում։

Հեղինակել է նաև հայոց պատմության քառահատորյակի՝ հայկական ճարտարապետությանը նվիրված բոլոր հոդվածները։

Մ. Հասրաթյանը հեղինակ է մոտ երկու տասնյակ գրքերի, բազմաթիվ բրոշյուրների, հարյուրավոր հոդվածների, թեզիսների, գրախոսությունների և հանրագիտարանային հոդվածների, որոնք լույս են տեսել Հայաստանում, Մոսկվայում, Կիևում, Թբիլիսիում, Փարիզում, Լիոնում, Վիեննայում, Լիսաբոնում, Հռոմում, Վենետիկում, Միլանում, Բոլոնիայում, Նեապոլում, Մոնրեալում, Յոկոհամայում, Անկարայում։

2009 թվականին կերպարվեստի ոլորտում Մ. Հասրաթյանն արժանացել է ՀՀ պետական մրցանակի «Հայ արվեստի պատմություն» կոլեկտիվ հիմնարար աշխատության համար, որտեղ հեղինակել էր հայկական ճարտարապետության պատմությանը նվիրված բաժինները։

Related posts

Աշխարհի առաջատար համալսարանների հարգելի՛ շրջանավարտներ, բոլորիդ հրավիրում եմ ընդգրկվելու ՀՀ կառավարության կադրային բանկում․ Նիկոլ Փաշինյան

ԱԺ ընտրությունների քվեարկության վերջնական արդյունքները կհրապարակվեն հունիսի 14-ին․ ԿԸՀ

Իսրայելի զինված ուժերը հարվածել են Լիբանանի հարավին